خستگی چشم ناشی از موبایل و تبلت در کودکان
امروزه استفاده از موبایل، تبلت، لپتاپ و سایر وسایل دیجیتال به بخشی از زندگی روزمره کودکان تبدیل شده است. با افزایش زمان نگاه کردن به صفحهنمایش، مشکلی به نام خستگی چشم دیجیتال یا Digital Eye Strain در کودکان شایعتر شده است. این مشکل میتواند باعث خشکی چشم، تاری دید، سردرد، خستگی، کاهش تمرکز و حتی اختلالات دید دوچشمی شود.
علاوه بر این، مطالعات نشان میدهند که استفاده طولانیمدت از وسایل دیجیتال و کم بودن فعالیت در فضای باز میتواند با ایجاد و پیشرفت نزدیکبینی (میوپی) در کودکان ارتباط داشته باشد.
علائم خستگی چشم دیجیتال در کودکان
کودکان همیشه نمیتوانند مشکل خود را توضیح دهند، بنابراین والدین باید به این علائم توجه کنند:
-
قرمزی چشم
-
سوزش یا خارش چشم
-
اشکریزش یا احساس خشکی چشم
-
تاری دید موقت
-
سردرد بهویژه بعد از درس یا بازی با موبایل
-
مالیدن مکرر چشمها
-
خستگی و کاهش تمرکز
-
نزدیک کردن بیش از حد گوشی یا تبلت به صورت

تلویزیون برای چشم کودکان
چرا صفحهنمایش باعث خستگی چشم میشود؟
1. کاهش پلک زدن و خشکی چشم
هنگام نگاه کردن به صفحهنمایش، تعداد پلک زدن به طور قابلتوجهی کاهش پیدا میکند. پلک زدن برای پخش یکنواخت اشک روی سطح چشم ضروری است. وقتی کودک مدت طولانی به موبایل یا تبلت خیره میشود، اشک سریعتر تبخیر شده و علائم خشکی چشم ایجاد میشود.
نکته مهم
خشکی چشم فقط مشکل بزرگسالان نیست؛ در کودکانی که استفاده زیادی از گوشی هوشمند دارند نیز دیده میشود.
2. فشار روی سیستم دید دوچشمی
کار طولانی از فاصله نزدیک باعث میشود عضلات چشم برای تمرکز و هماهنگی دو چشم بیش از حد فعالیت کنند. نتیجه آن میتواند شامل موارد زیر باشد:
-
سردرد
-
تاری دید
-
دوبینی
-
خستگی هنگام مطالعه
-
اختلالات دید دوچشمی و انحرافات مخفی چشم
3. حساسیت به نور صفحه
برخی کودکان به نور زیاد صفحهنمایش حساس هستند. در این حالت چشمها را تنگ میکنند که میتواند باعث درد چشم، سردرد و خستگی بیشتر شود.
آیا استفاده زیاد از موبایل نزدیکبینی را بیشتر میکند؟
بله، احتمال آن بیشتر میشود.
تحقیقات نشان دادهاند کودکانی که زمان زیادی را صرف کار نزدیک و صفحهنمایش میکنند و زمان کمی در فضای باز دارند، بیشتر در معرض نزدیکبینی و پیشرفت آن قرار میگیرند.

خستگی چشم
چگونه از خستگی چشم در کودکان پیشگیری کنیم؟
قانون آرنج
فاصله چشم تا کتاب، تبلت یا موبایل حداقل به اندازه فاصله آرنج تا نوک انگشتان باشد.
قانون 20-20-20
هر 20 دقیقه، به مدت 20 ثانیه به نقطهای در فاصله حداقل 6 متری نگاه کنید.
محدود کردن زمان صفحهنمایش
|
سن کودک |
حداکثر زمان پیشنهادی |
|---|---|
|
زیر ۲ سال |
عدم استفاده از صفحهنمایش |
|
۲ تا ۴ سال |
حداکثر ۱ ساعت در روز |
|
۵ تا ۱۷ سال |
حداکثر ۲ ساعت در روز (غیر از تکالیف مدرسه) |
بازی در فضای باز
روزانه حداقل ۱ تا ۲ ساعت فعالیت در فضای باز میتواند به سلامت چشم و کاهش خطر نزدیکبینی کمک کند.
حذف موبایل قبل از خواب
استفاده از صفحهنمایش در ساعات پایانی شب میتواند کیفیت خواب کودک را کاهش دهد.
چه زمانی باید کودک معاینه چشم شود؟
اگر کودک شما دچار سردرد، تاری دید، نزدیک کردن بیش از حد موبایل، دوبینی، قرمزی مداوم چشم یا افت تمرکز شده است، بهتر است توسط اپتومتریست یا چشمپزشک معاینه شود.