کودکان تقریباً برای رشد خود به بینایی واضح و راحت احتياج دارند. با این حال، تشخیص مشکلات بینایی تا اواخر دوران کودکی دشوار است، زیرا کودکان ممکن است متوجه نشوند که چشمانشان تار ميبيند. تغییرات ظریف، مانند نشستن بیش از حد نزدیک به تلویزیون یا عدم تمايل به مطالعه، اغلب به عنوان عادت و نه علائم هشدار دهنده نادیده گرفته میشوند. این مقاله توضیح میدهد که چگونه علائم اولیه مشکلات چشم یا بینایی در کودکان را تشخیص دهیم و معنای آنها چیست.

- علائم مرتبط با بینایی که والدین باید به آنها توجه کنند
- انحراف یا بستن یک چشم
- انحراف چشم ها هنگام نگاه کردن به اشیاء دور یا دقیق میتواند زمانی رخ دهد که هر دو چشم برای تشکیل یک تصویر واضح تلاش میکنند. با تنگ کردن پلکها، نور مركزي تر وارد چشم میشود و به تصاوير را موقتاً واضحتر ميكند.
- بستن یک چشم میتواند به دیدن واضحتر اشیاء کمک کند، زمانی که دو چشم به خوبی با هم هماهنگ نيستند. با تکیه بر چشم واضحتر (و پوشاندن چشم دیگر)، کودک میتواند به طور موقت دوبینی یا تاری دید را کاهش دهد.
- نزدیکتر شدن برای دیدن. والدين يا معلمان متوجه ميشوند كه كودك براي نگاه به تخته مدرسه مشكل دارد و آن را تار ميبيند يا اصلا چيزي نميبيند و از بغل دستي اش مي پرسد.
- مالش چشم
مالش گاه به گاه چشم میتواند کاملاً طبیعی باشد، اما مالش مداوم چشم میتواند به مشکلات اساسی اشاره داشته باشد.
شایعترین علت مالش بیش از حد چشم، آلرژی است که در کودکانی که تب یونجه و آلرژی به گرد و غبار یا حیوانات خانگی دارند، رایج است. مشکلات آلرژیک چشم مانند ورم پلك و سفيدي چشم معمولاً با علائم دیگری مانند قرمزی، آبریزش یا خارش چشم همراه است؛ و معمولاً میتوان آنها را با قطرههای چشم درمان کرد. کودکان ممکن است به دلیل وجود اجسام خارجی، مانند یک ذره گرد و غبار چشمان خود را مالش دهند.
- عدم تمايل به خواندن یا کار نزدیک
یادگیری خواندن و نوشتن دشوار است – برای کودکان خردسال معمول است که برخی حروف را اشتباه بنویسند یا برخی حروف را برعکس بنویسند. اما وقتی خواندن یا کارهای نزدیک باعث ناراحتی میشوند، کودک ممکن است به طور کلی از آنها اجتناب کند. علائم ناراحتی چشم در حین کار نزدیک میتواند نشان دهنده مشکلات اساسی مانند عيب انكساري اصلاح نشده یا مشکلاتي در عضلات چشم باشد. این موارد شامل سردرد، درد چشم و تاری دید است.
- قرمزی یا اشك ريزش
قرمزی و اشك ريزش از علائم شایع سوزش چشم هستند و میتوانند به دلایل مختلفی رخ دهند. قرمزی خفیف شایع است و میتواند در اثر مالیدن چشم و خستگی چشم ایجاد شود. اگر قرمزی چشم مداوم باشد، بدتر شود یا با درد، تورم یا حساسیت به نور همراه باشد، میتواند نشانه التهاب یا عفونت چشم باشد. در این صورت، بهتر است برای ارزیابی و مشاوره بیشتر با یک اپتومتريست یا چشمپزشک مشورت کنید.
- مردمک سفید یا کدر
در شرایط عادی، مردمک معمولاً سیاه به نظر میرسد. هنگامی که نور شدیدی به چشم تابانده میشود (مثلاً عکاسی با فلاش)، مردمک به دلیل انعکاس نور از داخل چشم، به رنگ نارنجی-قرمز به نظر میرسد. این به عنوان “رفلکس قرمز” شناخته میشود.
با این حال، مردمک سفید (لکوکوریا) بسیار غیرطبیعی تلقی میشود، به خصوص اگر به طور مداوم فقط در یک چشم و در عکسهای گرفته شده با فلاش دیده شود.

- انحراف چشم
وقتی به نظر میرسد که یک چشم به سمت داخل، خارج، بالا یا پایین منحرف میشود، ممکن است نشاندهندهی لوچی چشم ها هست.چرخش چشم زمانی ایجاد میشود که عضلاتی که حرکت چشم را کنترل میکنند، چشمها را به درستی در یک جهت قرار نمیدهند. انحراف چشم با گذشت زمان، ممکن است منجر به تنبلی چشمو کاهش بینایی و اختلال در درک عمق شود. برخی از چرخشهای چشم میتوانند گهگاهي رخ میدهند که كودك حواسش پرت یا خسته باشد. انحرافات چشمی که به طور ناگهانی ایجاد میشوند یا ثابت میشوند، باید فوراً بررسی شوند.
- نکاتی که باید به خاطر داشت
معاینه منظم چشم، حتی زمانی که هیچ مشکل آشکاری مشاهده نشود، بسيار مهم است.
بیشتر مشکلات بینایی را میتوان به راحتی با عینک طبی یا لنزهای تماسی و/یا تمرینات چشمی مدیریت کرد.
از سوی دیگر، علائم یا نشانههای مشکلات چشم باید قبل از شديد شدن، فوراً مورد بررسی قرار گیرند.
اگر متوجه هر یک از علائم یا نشانههای ذکر شده در بالا شدید، بهتر است کودک توسط اپتومتريست معاينه شود.