عوارض جانبی قطره چشم آتروپین
از آنجایی که قطره چشم آتروپین در تعداد بسيار معدودي عوارض جانبی سیستمیکی دارد، ممکن است در تعداد كمي از بیماران جوانی که برخی بیماریها، سندرمها و داروها را دارند، منع مصرف داشته باشد كه در اين مقاله به آن پرداخته شده است.

آتروپین را چشم پزشكان و ما اپتومتريست ها به دلیل اثرات گشاد كردن مردمك، فلج نمودن عضله چشم و کاهش سرعت پیشرفت نزدیکبینی میشناسند، همچنین یک داروی سیستمیک است که در مدیریت بیماریهای قلبی عروقی استفاده میشود. هنگامی که به صورت سیستمیک استفاده میشود، بر سیستم پاراسمپاتیک تأثیر میگذارد ضربان قلب را افزایش میدهد. این دارو عمدتاً در درمان افراد مبتلا به برادیکاردی (زمانی که ضربان قلب شما خیلی کند است) استفاده میشود، اما از آنجایی که بر سیستم پاراسمپاتیک تأثیر میگذارد، گاهی اوقات برای کاهش ترشح بزاق در بیمارانی که لولهگذاری شدهاند، استفاده میشود.
دوزهاي پايين اين قطره يعني0.01، 0.02 و 0.05 در حد 1 درصد عوارض داشته اند و باعث تاري ديد در نزديك ميشود همچنين با وجود گشاد نمودن مردمك و احتمال ايجاد فشار داخل چشمي، هیچ گزارشی مبنی بر افزايش فشار در کودکان وجود ندارد. به نظر میرسد غلظتهای پایینتر عوارض جانبی کمتری دارند و با مدیریت صحیح عینک مانند لنزهای فتوکروماتیک و دو کانونی یا عینکهای پیشرفته، ميتوان همين درصد عوارض را نيز كنترل كرد و ديد واضحي در فاصله نزديك براي كودك فراهم نمود. مسمومیت از طریق چشم احتمالاً غیرممکن است. محلول 0.1٪ آتروپین حاوی 0.5 میلیگرم در هر قطره است و برای رسیدن به دوز کشنده بالقوه از قطره چشم برای کودکان، 20 قطره باید همزمان از طریق چشم جذب شوند، که از نظر آناتومی یا فیزیولوژیکی نميتواند اين حجم از قطره در خود جاي دهد. آتروپین همچنین به سرعت، بین 2 تا 5 ساعت از بين ميرود – احتمالاً دستیابی به سمیت سیستمیک ازايت طريق بسيار نادر است.
- براي چه کسی استفاده از آتروپین مناسب نیست؟
مصرف قطرههای آتروپین در بیماران مبتلا به سندرم داون باید اجتناب شود. با این حال، مطالعات دیگر این موضوع را رد میکنند و اين نگرانیها بیاساس هستند.اکثر عوارض سیستمیک گزارش شده از آتروپین در کودکانی با بیماریهای قلبی ، مانند سندرم سرخجه مادرزادی و تاخیر در رشد، رخ داده است آن هم نه در دوز هاي رقيق شده بلكه در دوز 1 درصد كه بيشترين غلظت اين قطره است. اگر كودك شما سندرم مادرزادی یا بیماری قلبی دارد، باید آن را با اپتومتريست خود در ميان بگذاريد. همچنین باید در كودكاني که سابقه آسم یا سایر بیماریهای ریوی دارند احتیاط شود. همچنین برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان افسردگی و برخی از آنتی هیستامینها میشود ممكن است با آتروپين تداخل دارويي داشته باشد.

- چگونه عوارض آتروپين را كاهش دهيم؟
از تمیزی دستها و عدم تماس سر بطری با چشم مطمئن شويد. پلک پایینی کودک را به سمت پايين كشيده و قطره را در “کیسه” تشکیل شده در حالی که کودک به بالا نگاه میکند، بريزيد. یک قطره بریزید و از كودك بخواهید که فوراً چشم خود را ببندد. یک انگشت را به آرامی اما محکم روی گوشه چشم سمت بيني قرار دهید و حدود يك دقیقه نگه دارید. با انجام این تکنیک، جذب سیستمیک کاهش مییابد. اگر كودك شما نزدیکبین است و هیچ یک از موارد منع مصرف بالقوه ذکر شده در بالا را ندارد، استفاده از آتروپین با دوز پایین كاملا بیخطر است.