لنز اسکلرال یکی از پیشرفتهترین انواع لنزهای تماسی است که امروزه برای درمان مشکلاتی مانند قوز قرنیه، خشکی شدید چشم، بینظمیهای قرنیه و بسیاری از بیماریهای سطح چشم استفاده میشود. برخلاف لنزهای نرم معمولی، این لنز روی قرنیه قرار نمیگیرد؛ بلکه روی بخش سفید چشم (اسکلرا) تکیه میکند و بین لنز و قرنیه یک مخزن از محلول استریل ایجاد میشود. همین ویژگی باعث میشود دید بیمار بهتر شود و سطح چشم نیز بهطور مداوم مرطوب بماند.
با وجود تمام مزایای لنز اسکلرال، بسیاری از بیماران در روزهای اول نگران گذاشتن و برداشتن لنز اسکلرال هستند. برخی تصور میکنند این کار بسیار سخت است، در حالی که اغلب افراد تنها پس از چند روز تمرین، بهراحتی و بدون کمک دیگران میتوانند لنز را استفاده کنند.
در این مقاله، تمام مراحل آموزش گذاشتن و برداشتن لنز اسکلرال را به زبان ساده توضیح میدهیم و نکاتی را بیان میکنیم که باعث میشود استفاده از لنز برای شما راحتتر، ایمنتر و موفقتر باشد.
قبل از گذاشتن لنز اسکلرال چه وسایلی لازم است؟
آماده بودن تمام وسایل قبل از شروع، احتمال خطا را کاهش میدهد و باعث میشود لنز تمیز و ایمن روی چشم قرار بگیرد.
وسایل موردنیاز شامل موارد زیر هستند:
- لنز اسکلرال تمیز
- محلول سالین بدون مواد نگهدارنده (Preservative-Free Saline)
- ساکشن کوچک مخصوص گذاشتن لنز (در صورت نیاز)
- ساکشن مخصوص برداشتن لنز
- آینه رومیزی
- دستمال بدون پرز
- صابون بدون عطر برای شستن دستها
هرگز از آب لولهکشی یا آب معدنی برای شستشو یا پر کردن لنز استفاده نکنید، زیرا ممکن است حاوی میکروارگانیسمهایی باشد که خطر عفونتهای شدید چشمی را افزایش میدهند.
مهمترین اصل قبل از استفاده از لنز اسکلرال
اولین و مهمترین قدم، شستن صحیح دستهاست.
دستهای خود را حداقل ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید و سپس با حوله یا دستمال بدون پرز خشک کنید. باقی ماندن پرز روی انگشتان ممکن است هنگام گذاشتن لنز وارد چشم شود و احساس جسم خارجی ایجاد کند.
اگر از کرم دست یا لوسیون استفاده کردهاید، ابتدا آن را کاملاً پاک کنید؛ زیرا چربیها میتوانند روی سطح لنز باقی بمانند و کیفیت دید را کاهش دهند.
لنز اسکلرال
آموزش مرحلهبهمرحله گذاشتن لنز اسکلرال
مرحله اول؛ لنز را بررسی کنید
قبل از هر بار استفاده، لنز را بهآرامی بررسی کنید. مطمئن شوید که ترک، لبپریدگی یا آلودگی روی آن وجود ندارد.
استفاده از لنز آسیبدیده میتواند باعث تحریک چشم یا آسیب به سطح قرنیه شود.
لنز اسکلرال
مرحله دوم؛ لنز را با محلول استریل پر کنید
یکی از مهمترین تفاوتهای لنز اسکلرال با سایر لنزها این است که باید قبل از قرار گرفتن روی چشم، کاملاً با محلول سالین بدون نگهدارنده پر شود.
لنز را تا لبه از محلول پر کنید تا هیچ فضای خالی باقی نماند.
وجود حباب هوا بین لنز و قرنیه میتواند باعث تاری دید، احساس ناراحتی و کاهش کیفیت بینایی شود.
لنز اسکلرال
مرحله سوم؛ سر را کاملاً رو به پایین نگه دارید
این مرحله اهمیت زیادی دارد.
به جای اینکه به روبهرو نگاه کنید، صورت خود را تقریباً موازی زمین نگه دارید و مستقیم به داخل آینه نگاه کنید.
این وضعیت باعث میشود محلول داخل لنز بیرون نریزد.
مرحله چهارم؛ پلکها را کاملاً باز نگه دارید
با دست آزاد، پلک بالا را از قسمت مژهها نگه دارید.
همزمان پلک پایین را نیز پایین بکشید.
اگر پلکها به اندازه کافی باز نشوند، احتمال برخورد لنز با مژهها و خروج محلول افزایش پیدا میکند.
لنز اسکلرال
مرحله پنجم؛ لنز را آرام روی چشم قرار دهید
بهآرامی لنز را به سمت چشم حرکت دهید.
وقتی لنز با سطح چشم تماس پیدا کرد، بهآرامی آن را رها کنید.
چند بار پلک بزنید تا لنز در جای مناسب قرار گیرد.
اگر لنز بهدرستی قرار گرفته باشد، معمولاً هیچ احساس درد یا ناراحتی شدیدی نخواهید داشت.
از کجا بفهمیم لنز درست روی چشم قرار گرفته است؟
پس از گذاشتن لنز، به چند علامت توجه کنید:
- دید باید شفاف باشد.
- احساس درد شدید نباید وجود داشته باشد.
- اشکریزش زیاد طبیعی نیست.
- لنز نباید هنگام پلک زدن جابهجا شود.
- نباید حباب هوا زیر لنز دیده شود.
اگر حباب مشاهده کردید، بهتر است لنز را خارج کرده و دوباره با محلول استریل پر کنید و مجدداً روی چشم قرار دهید.
آموزش مرحلهبهمرحله برداشتن لنز اسکلرال
بسیاری از بیماران، برداشتن لنز را سختتر از گذاشتن آن تصور میکنند، اما با رعایت چند نکته ساده این کار تنها چند ثانیه زمان میبرد.
ابتدا دستهای خود را مانند قبل کاملاً بشویید و خشک کنید. سپس مقابل آینه بنشینید و مستقیم به روبهرو نگاه کنید. ساکشن مخصوص برداشتن لنز را کمی مرطوب کنید تا چسبندگی مناسبی ایجاد شود. ساکشن را روی قسمت پایین لنز قرار دهید، نه در مرکز آن، زیرا این کار باعث میشود هوا به زیر لنز وارد شده و لنز راحتتر جدا شود. سپس بهآرامی ساکشن را به سمت بیرون بکشید. هرگز لنز را با ناخن یا فشار زیاد از چشم جدا نکنید، زیرا ممکن است به سطح چشم آسیب برسد.
پس از خارج کردن لنز، آن را بلافاصله با محلول مخصوص تمیز کرده و در جا لنزی حاوی محلول ضدعفونیکننده قرار دهید.
لنز اسکلرال
اشتباهات رایج هنگام گذاشتن و برداشتن لنز اسکلرال
در روزهای ابتدایی استفاده، برخی اشتباهات میتوانند باعث ناراحتی یا کاهش کیفیت دید شوند. شناخت این موارد به شما کمک میکند تجربه راحتتری داشته باشید.
- پر نکردن کامل لنز با محلول استریل
- استفاده از آب لولهکشی به جای سالین استریل
- باز نکردن کامل پلکها
- قرار دادن لنز با عجله
- استفاده از لنز آسیبدیده
- تمیز نکردن صحیح لنز پس از استفاده
- خوابیدن با لنز مگر با تجویز پزشک
- استفاده از محلولهای تاریخگذشته
چند روز طول میکشد تا به لنز اسکلرال عادت کنیم؟
بیشتر بیماران طی ۳ تا ۷ روز اول در گذاشتن و برداشتن لنز مهارت پیدا میکنند. در برخی افراد، بهویژه کسانی که برای اولین بار از لنز تماسی استفاده میکنند، این روند ممکن است تا دو هفته طول بکشد. نکته مهم این است که در روزهای اول صبور باشید و مراحل آموزش را با آرامش انجام دهید.
چه زمانی باید با اپتومتریست تماس بگیرید؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، لنز را خارج کرده و با متخصص خود تماس بگیرید:
- درد شدید چشم
- قرمزی مداوم
- کاهش ناگهانی دید
- ترشح غیرطبیعی
- حساسیت شدید به نور
- باقی ماندن حبابهای بزرگ زیر لنز
- خارج شدن مکرر لنز از روی چشم
سوالات متداول
آیا گذاشتن لنز اسکلرال درد دارد؟
خیر. اگر لنز بهدرستی فیت شده باشد، هنگام قرار گرفتن روی چشم معمولاً دردی ایجاد نمیکند.
اگر زیر لنز حباب ایجاد شود چه کار کنم؟
لنز را خارج کرده، دوباره با محلول استریل پر کنید و مجدداً روی چشم قرار دهید.
آیا میتوان با لنز اسکلرال خوابید؟
در بیشتر موارد خیر، مگر اینکه پزشک بهطور خاص این موضوع را توصیه کرده باشد.
هر چند وقت یکبار باید لنز را تمیز کرد؟
پس از هر بار استفاده باید لنز تمیز و ضدعفونی شود.
آیا استفاده از آب برای شستن لنز مجاز است؟
خیر. آب لولهکشی یا آب معدنی هرگز نباید با لنز اسکلرال تماس پیدا کند.
اگر برای اولین بار قرار است از لنز اسکلرال استفاده کنید یا در گذاشتن و برداشتن آن مشکل دارید، آموزش حضوری و فیت صحیح لنز نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان دارد. در کلینیک سوما، علاوه بر فیت تخصصی لنز اسکلرال، نحوه صحیح استفاده، گذاشتن، برداشتن و مراقبت از لنز نیز بهصورت کامل به شما آموزش داده میشود تا با اطمینان و آرامش از لنز خود استفاده کنید.
برای رزرو وقت مشاوره و ارزیابی تخصصی، همین امروز با کلینیک سوما تماس بگیرید و اولین قدم را برای داشتن دیدی شفافتر و چشمانی سالمتر بردارید.
